Sovyetlerin Ay Üssü Hayali. 1


l240Arthur C. Clarke’ın ünlü 2001 : Bir Uzay Efsanesi (1973) romanında ve Kubrick’in aynı isimli filminde (1968 yapımı) Ay üsleri konusu önemli bir yer teşkil eder.

Sözü edilen eserlerde hem Sovyetlerin hem de ABD’nin (Clavius kraterinde) Ay’da üsleri bulunmaktadır. Bu yazımızda Sovyetler penceresinden bakarak Ay üssü hayalinin hikayesini anlatacağız.
1960’larda ABD ve Sovyetler arasında Ay yarışının iyice kızışmasıyla birlikte her iki ülkenin bilim insanları Ay’ı kolonileştirme hayalinin gerçeğe dönüşmesine çok az kaldığını sanıyorlardı. Ayrıca Ay üssü konusu gerek popüler basında gerekse de bilimkurgu romanlarında oldukça sık söz edilen bir konu haline gelmişti. Lakin bilim insanlarının karşılarında çözülmesi gereken çok ciddi problemler duruyordu.
693İlk Öneriler
Ay’ın kolonizasyonunu destekleyenler, Ay’da kalıcı bir ileri karakolun Dünya’nın uydusunun geniş çaplı keşfine geçit vererek gelecekteki değerli madenlerin işletilmesine, daha uzak gezegenlere yönelik keşiflere ve astronomik araştırmalara imkan sağlayacağını düşünüyorlardı. Uzayı keşfetme hayalindeki Rus isimlerden biri olan Konstantin Tsiolkovsky, Ay’ın insanlığın uzayı araştırmasında ham madde kaynağı olarak kullanılabileceğini öne sürmüştü.
horizon-projesi-jpg150Horizon Projesi
1959 yılında Wernher Von Braun ve ekibi, Horizon Projesi olarak adlandırılan ve Amerikan ordusuna yönelik askeri Ay üssü çalışmasının ilk bölümünü yayınladı. Yaklaşık 1 yıl önce geliştirilmesine başlanan Saturn-1 ve Saturn-2’nin sözü edilen üsse ikmal yapması bekleniyordu. Proje yaklaşık 254 tonluk inşaat malzemesi, teçhizat ve erzağın Ay yüzeyine taşınmasına öngörüyordu.
l3-n1Korolev’in Çalışmaları
Sovyet uzay programının babası ve ülkedeki uzay endüstrisinin öncü liderlerden olan Sergei Korolov Ay yüzeyindeki uzun vadeli bir askeri üs inşasının gerçekleşmesi için uğraş veriyordu. Ay’a insansız sonda gönderilme başarısının hemen ardından 60’lı yıllarda Korolov, Sovyetler Komünist Partisi’nin resmi yayın organı bir dergide makalesini yayınladı. “Professor K. Sergeev” imzalı makalede Ay görevi de dahil olmak üzere uzay keşif planlarının ana hatları şöyle belirtilmişti: “Ay’ı doğrudan keşfetme olanağı ilk olarak bilimsel sondaların yüzeye inişi, diğeri de Ay’a araştırmacı gönderebilme imkanı ve Ay yüzeyinde yaşamaya elverişli bilimsel bir istasyon inşa edilmesi gibi hususlarda büyük avantaj sağlar.”
İlk kez 20 yıl önce yayınlanan notlarında Korolev, gezegenlerarası bir uzay aracının ihtiyaçlarını muhafaza eden bir üssün de dahil olduğu gezegenlerarası yolculuğa imkan veren altyapının geliştirilmesinden söz etmiştir. Korolov’un planları devlet kademesine kadar ulaştı ve 1967 yılının kasımında “Galaktika projesi” adıyla yeşil ışık yakıldı.
moonbase-jpg0696KBOM Çalışmaları
İşin garip tarafı, Korolov ve ekibinin çalışmaları ilk detaylı Ay üssü çalışması değildir. Zira Korolov 60’lı yıllarda Ay’a insan gönderme projesine daha çok yoğunlaşmıştı. Bunun yerine, Vladimir Barmin liderliğinde Sovyet roket fırlatma rampalarını geliştiren KBOM tasarım bürosu geniş kapsamlı Ay üssü projelerinin öncüsü olmuştur. KBOM Sovyetler’deki biyoloji, tıp, astronomi, mimari, nükleer teknoloji, haberleşme gibi alanlarda uzmanlaşmış birçok akademi ve araştırma enstitüsüyle işbirliği yaparak Ay üssü konusunda çalışmalar yaptı.
22 Mart 1968’de Sovyet Askeri Sanayi Komisyonu VPK, Galaktika projesi dahilinde Columbus Çalışması’nı devreye soktu ve KBOM’un biri Teorik hesaplamalar departmanı olmak üzere iki departmanı ileriye dönük Ay üssü çalışmalarında yetkilendirdi. Sözü edilen departmanlar mürettebatın çalışma ve barınma yeri, ekipmanları sahaya konuşlandırma, enerji kaynağı, astonomik gözlem ve oksijen üretim sistemleri gibi kolonizasyondaki çeşitli zorluklarla çözüm bulmaya çalıştılar.

lx432

 

 

 

 

Реклама